STRONA GŁÓWNA

SZKOŁA

PRZEDSZKOLE

WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU

KONTAKT

DOKUMENTY SZKOLNE

OBIAD

RODO

O NAS

ZAMÓWIENIA PUBLICZNE

PROFILAKTYKA LOGOPEDYCZNA
PRAKTYCZNE Wskazówki dla rodziców

I Po PIERWSZe SŁUCH

Zwracajmy uwagę, czy dziecko reaguje na dźwięki. Już u noworodków obserwować można odruchy bezwarunkowe wywołane nagłym hałasem. Kilkumiesięczne dzieci poszukują źródła dźwięku, odwracają głowę w jego kierunku. Gaworzenie, zabawy głosem pojawiające się około 6 miesiąca życia są sygnałem, że dziecko słyszy.

Prawidłowy słuch jest warunkiem prawidłowego rozwoju mowy-
w razie jakichkolwiek wątpliwości skontaktujmy się ze specjalistą!

II CO Z TYM SMOCZKIEM?

Czasami trudno jest całkiem zrezygnować ze smoczka. Pamiętajmy jednak, by podawać go tylko wówczas gdy jest naprawdę potrzebny.

DZIECKO POWINNO PRZESTAĆ SSAĆ SMOCZEK NAJPÓŹNIEJ OKOŁO 12 MIESIĄCA ŻYCIA

Zbyt długie ssanie smoczka może prowadzić do:

  1. utrwalenia połykania niemowlęcego,
  2. utrwalenia nieprawidłowego sposobu oddychania
  3. powstania nieprawidłowości w obrębie zgryzu.

Wszystkie te elementy później są również przyczyną występowania u najmłodszych wad wymowy.

III JEDZENIE TO RÓWNIEŻ ĆWICZENIE

Jeżeli to możliwe zdecydujmy się na karmienie piersią, by przyczyniać się w ten sposób do późniejszego prawidłowego rozwoju mowy maluszka (trening warg, języka i żuchwy, ćwiczenia prawidłowego wzorca połykania, utrwalanie prawidłowego toru oddechowego).Wraz z wiekiem dziecka starajmy się poszerzać jego dietę – konsystencja pokarmu powinna być ściśle związana z wiekiem dziecka.

Przechodzimy od pokarmu płynnego- poprzez papki do pokarmów o stałej konsystencji.

PAMIĘTAJMY! Gryzienie i żucie są doskonałymi ćwiczeniami aparatu artykulacyjnego

Pozwólmy dzieciom uczyć się picia z otwartego kubeczka – unikajmy „kubków niekapków” (utrwalają one odruch ssania, prowadzą do wad zgryzu, nie mobilizują narządów mowy do ćwiczeń).

 

IV NIE ZAPOMNIJMY O ODDYCHANIU

Zwracajmy uwagę na to, w jaki sposób oddycha nasze dziecko.

NIEPOKOJĄCYM OBAJWEM JEST NAWYKOWE ODDYCHANIE TOREM USTNYM

Nawykowe oddychanie przez usta wiąże się z:

  1. obniżeniem napięcia mięśni,
  2. nieprawidłową pozycją spoczynkową języka,
  3. płytkim, nierównomiernym oddechem,
  4. zwiększoną podatnością na infekcje,
  5. utrwalaniem wad wymowy,
  6. niedostatecznym dotlenienie układu nerwowego.

 

W JAKI SPOSÓB KSZTAŁTUJE SIĘ MOWA DZIECKA?

3-9 miesiąc życia płodowego –OKRES PRZYGOTOWAWCZY

Dziecko odpowiada na dźwięki dochodzące z otoczenia. Dziecko zapamiętuje głosy rodziców, słyszane wcześniej melodie

 

Jak wspomagamy rozwój mowy?

  1. Mówimy „do brzucha”
  2. Głośno czytamy np. ulubiony wierszyk dla dzieci.
  3. Słuchamy muzyki

 

1rok życia dziecka – OKRES MELODII

 

Płacz i krzyk są pierwszymi formami kontaktu z otoczeniem.

Około 2 miesiąc życia pojawia się głużenie.

Około 6 miesiąca życia głużenie przekształca się w gaworzenie.

Dziecko próbuje nawiązać kontakt za pomocą dźwięków.

Około 7-8 miesiąca życia dziecko reaguje nie tylko na intonację i melodię, zaczyna rozumieć pierwsze wyrazy.

Około 12 miesiąca życia pojawiają się pierwsze słowa.

Jak wspomagamy rozwój mowy?

  1. Nie lekceważymy pierwszych prób komunikacji
  2. Mówimy do dziecka (pamiętając o przerwach, tak by dziecko miało szansę „odpowiedzieć”)
  3. Opowiadamy o tym, co robimy
  4. Czytamy i śpiewamy

 

2 rok życia dziecka – OKRES WYRAZU

Pojawiają się:

Wyrazy dźwiękonaśladowcze

Pojedyncze słowa – z czasem pełniące rolę całej wypowiedzi

Proste zabawy naśladowcze

Spełnianie prostych poleceń

Jak wspomagamy rozwój mowy?

  1. Czytamy krótkie wierszyki
  2. Śpiewamy proste piosenki
  3. Oglądamy książeczki dostosowane do wieku (książeczki z pojedynczymi obrazkami) – wspólnie wskazujemy obrazki, naśladujemy odgłosy
  4. Wprowadzamy zabawy słuchowo-ruchowe (np. „pokaż mi jak…lata motylek”)
  5. Uczymy reagować na polecenia

 

 

 

3 rok życia dziecka- OKRES ZDANIA

U dziecka obserwujemy:

Zestawianie słów tzw. zlepki np. tata bum

Gwałtowny przyrost liczby słów

Początki odmiany

Rozwijanie umiejętności rozumienia mowy

Opanowanie zaimka osobowego ja

Jak wspomagamy rozwój mowy?

  1. Wspólnie wykonujemy codzienne czynności i opowiadamy o tym, co robimy
  2. Wprowadzamy: wyliczanki, zgadywanki, rymowanki
  3. Bawimy się w zabawy z ruchem
  4. Czytamy dzieciom książki, w których obrazki pokazują treść

 

4 rok życia dziecka – POCZĄTEK OKRESU SWOISTEJ MOWY DZIECIĘCEJ

U dziecka obserwujemy:

Aktywne uczestnictwo w rozmowach

Coraz dłuższe wypowiedzi

Rozwój umiejętności stosowania reguł gramatycznych

Neologizmy dziecięce

Przechodzenie od myślenia konkretno-obrazowego do myślenia wyobrażeniowego (wcielanie się w postacie z bajek)

Dużą liczbę pytań

Rozumienie następstwa czasów, zależności przyczynowo-skutkowych

Jak wspomagamy rozwój mowy?

  1. Zadajemy proste zagadki tematyczne
  2. Wprowadzamy książeczki i zabawy tematyczne
  3. Czytamy dziecku opowiadania z akcją, zwracamy uwagę na kolejność wydarzeń
  4. Wspólnie uczymy się wyliczanek i wierszyków
  5. Wprowadzamy popularne zabawy przedszkolne
  6. Opisujemy złożone czynności
  7. Szukamy źródeł dźwięków

 

5 rok życia dziecka- CZAS OPOWIADANIA, FANTAZJOWANIA
I ZŁOZONYCH DIALOGÓW

 

Samodzielne tworzenie dłuższych wypowiedzi

Utrwalanie reguł gramatycznych

Prowadzenie złożonych dialogów

Fantazjowanie

Neologizmy

Odkrywanie tzw. metajęzyka – np. znaczenia żartów

Jak wspomagamy rozwój mowy?

  1. Wprowadzamy dziecko w świat reguł językowo-społecznych
  2. Czytamy razem z dzieckiem coraz dłuższe opowiadania
  3. Rozwiązujemy łamigłówki językowe
  4. Wcielamy się w różne role
  5. Doskonalimy analizę i syntezę słuchową

ZASADY DOTYCZĄCE POPRAWNOŚCI ARTYKULACYJNEJ

Trzylatek – samogłoski (mogą zdarzać się substytucje),
spółgłoski: [p, b, t, d, k, g, m, n, ń, l, ł, ś, ź, ć, dź, f, v, h]

Czterolatek – [s, z, c, dz]

Pięciolatek – [sz, ż/rz, cz, dż]

Sześciolatek – [r]

WAŻNE!

Mówmy do dziecka poprawnie, by dostarczać mu prawidłowych wzorców

Nie wymagajmy by nasze dziecko zbyt wcześnie wymawiało głoski „trudne”- może zacząć wymawiać je nieprawidłowo

Nie prośmy, by dziecko wielokrotnie powtarzało głoskę, którą wymawia źle – w ten sposób utrwalimy tylko nieprawidłową wymowę

BIBLIOGRAFIA

Pozycje zwarte:

Bieńkowska K., Jak dzieci uczą się mówić, Warszawa 2012

Czaplewska E., Diagnoza zaburzeń rozwoju artykulacji w: Diagnoza logopedyczna. Podręcznik akademicki red. E. Czaplewska, S. Milewski, Sopot 2012

Emiluta-Rozya D., Wspomaganie rozwoju mowy dziecka w wieku przedszkolnym,
Warszawa 1994

Słodownik-Rycaj E., O mowie dziecka. Jak zapobiegać powstawaniu nieprawidłowości w jej rozwoju, Warszawa 2000

Artykuły:

Królak M., Jak usprawniać mowę dziecka już od urodzenia? Jedzenie = ćwiczenie

Rządzka M., Znaczenie oddychania dla prawidłowego rozwoju dziecka

 

 

 

Opracowała: Magdalena Syska

Logopedyczny artykuł dla rodziców WWR

27 maja 2021